Aanbod KPPC \ Wat is onze gedragscode?
Wat is onze gedragscode?
In de loop der jaren heb ik geleerd dat ook voor overheidsadviseurs regels gelden waarbinnen zij hun vak horen uit te oefenen. Het gaat dan om iets meer dan met twee woorden spreken en weten in welke hand je de vork moet houden. De regels pretenderen het begrippenkader te zijn van een savoir de procéder, een deontologie of gedragscode, opgeslagen in het verstand en in het gevoel van een goed adviseur.
Dit soort regels acht ik noodzakelijk als tegenwicht tegen de invloed die adviseurs hebben op politieke besluitvorming. Het is voldoende om te beseffen dat adviseurs macht en invloed hebben en dat een democratisch land er verstandig aan doet om mechanismen van checks and balances in te bouwen, zonder te vervallen in onnodige bureaucratisering of regulering. Overheidsadviseurs kunnen geen verantwoording afleggen, anders dan door de vereiste kwaliteit te leveren, of door ontheven te worden van hun opdracht, al dan niet onder betaling van een vergoeding voor de schade die ze mogelijk hebben aangericht. Daarom vormen gedragsregels voor mij het ethische fundament van het vak van overheidsadviseur.
Iemand bracht mij op het idee om de gedragsregels die ik hanteer te beschouwen als een wet: de wet van Klinkers. Daarover nadenkend kwam ik tot de conclusie dat het zo gek nog niet is om de regels in de vorm van een wet te presenteren, vooral vanwege de considerans, de overweging die de ziel, de grondslag van een wet vormt. In de mêlee van de op hol geslagen wetgevingsproductie van de afgelopen twintig jaar komt de considerans er steeds bekaaider van af. Er staat tegenwoordig niks meer in wat tot nadenken stemt, laat staan dat de considerans nog duidelijk aangeeft tot welk doel de wet wordt voorgesteld. Het is een holle frase geworden waar Hare Majesteit, het is per slot van rekening haar tekst, nodig eens een punt van moet maken.
Per artikel kunt u doorklikken naar een toelichting.
Considerans
Ik Leo Klinkers, adviseur van diverse overheden, enz. enz. enz.
Aan allen die het aangaat:
Overwegende,
- dat externe overheidsadviseurs veel invloed hebben op politieke besluitvormingsprocessen;
- dat zij voor die invloed, en voor de gevolgen daarvan, niet politiek ter verantwoording kunnen worden geroepen;
Zo is het dat ik, na vallen en opstaan en het raadplegen van wijze mensen, van mening ben dat externe overheidsadviseurs zich dienen te gedragen volgens de artikelen:
§ 1. Om te beginnen …Artikel 1. Een goed adviseur luistert goed naar goede adviseurs.
§ 2. Een goed adviseur is integerArtikel 2. Een goed adviseur is onafhankelijk. Artikel 3. Een goed adviseur weet dat elk bestuurlijk probleem een gat in de markt is, maar maakt daar geen misbruik van. Artikel 4. Een goed adviseur werkt achter de schermen en buiten de publiciteit. Artikel 5. Een goed adviseur stelt de zaken nooit anders voor dan ze volgens hem zijn.
§ 3. Een goed adviseur is kritisch op zichzelf Artikel 6. Een goed adviseur stelt zich regelmatig de vraag: 'Sprak en handelde ik toen van mij kon worden verwacht en verlangd dat ik sprak en handelde?' Artikel 7. Een goed adviseur zoekt steeds een balans tussen zijn innerlijk en uiterlijk.
§ 4. Een goed adviseur heeft zijn principes
| Artikel 8. | Een goed adviseur kent slechts twee soorten tijd: kwali-teit en draag-tijd. |
| Artikel 9. | Een goed adviseur kent maar één belang: de opdracht doen slagen in dienstbaarheid aan het algemeen belang. |
| Artikel 10. | Een goed adviseur vraagt niet om bevoegdheden. Hij neemt ze wanneer hij dat zelf nodig acht. |
§ 5. Een goed adviseur beschikt over kennis
| Artikel 11. | Een goed adviseur kent zijn klassieken. |
| Artikel 12. | Een goed adviseur vermaakt, draagt kennis over en heeft een boodschap. |
| Artikel 13. | Een goed adviseur die een politicus hoort verklaren dat hij een doener is die actie wil, maakt daarvan een notitie en meldt zich een halfjaar later aan om de rommel op te ruimen. |
| Artikel 14. | Een goed adviseur concentreert zich op gelijk hebben, nooit op gelijk krijgen. |
| Artikel 15. | Een goed adviseur kent de vijf functies van het advies. |
§ 6. Een goed adviseur kent de valkuilen
| Artikel 16. | Een goed adviseur die door een opdrachtgever wordt overladen met geboden en verboden zegt: 'Als u het zo goed weet, waarom doet u het dan niet zelf?' |
| Artikel 17. | Een goed adviseur die vermoedt dat hij op een mission impossible wordt gestuurd antwoordt: 'Ik heet niet Karremans'. |
§ 7. Een goed adviseur kent de traditioneel verkeerde oplossingenArtikel 18. Een goed adviseur spreekt nooit over een lerende organisatie, omdat die niet bestaat. Als hij het over leren heeft dan bedoelt hij: 'Luister, denk na en leer af'. Artikel 19. Een goed adviseur is tegen reorganisaties tenzij de organisatiestructuur de grondoorzaak is van de problemen. Artikel 20. Een goed adviseur heeft een hekel aan prestatiecontracten, managementcontracten, prikklokken, tijdschrijven en soortgelijke averechtse en fraudegevoelige onzin. Artikel 21. Een goed adviseur spreekt nooit over afrekenen op het resultaat.
§ 8. Een goed adviseur is iemand op wie je kunt rekenen
| Artikel 22. | Een goed adviseur is altijd beschikbaar als een opdrachtgever met een probleem zit, ook op eerste kerstdag. |
| Artikel 23. | Een goed adviseur die een team leidt, geeft in alles het voorbeeld, ook in het verrichten van nederige karweien. |
| Artikel 24. | Een goed adviseur wijkt voor niets en voor niemand. |
| Artikel 25. | Een goed adviseur maakt duidelijk dat wat de opdrachtgever heeft of is, het product is van diens eigen beslissingen. |
§ 9. Een goed adviseur is empathischArtikel 26. Een goed adviseur heeft gevoel voor verhoudingen en begrip voor gevoelens. Niet voor gevoeligheden. Artikel 27. Een goed adviseur heeft begrip voor cultuurverschillen maar maakt duidelijk dat twee plus twee toch overal vier is. Artikel 28. Een goed adviseur heeft een netwerk, maar netwerkt niet.
§ 10. Een goed adviseur heeft een vertrouwensband met zijn opdrachtgever
| Artikel 29. | Een goed adviseur wordt door zijn opdrachtgever gedekt tot voor de poorten van de hel. |
| Artikel 30. | Een goed adviseur hanteert eerlijke tarieven. |